Evde kullanılan mikrodalga fırın kadar bile güçlü olmayan bir radar sistemi, Ay’ın Dünya’dan çekilen en iyi görüntülerini ortaya seriyor.
Mikrodalga fırın kadar bile güçlü olmayan bir radar ışını kullanan araştırmacılar, Ay’ın şimdiye dek Dünya’dan çekilen en yüksek çözünürlüklü görüntülerini elde etmişler.
Amerikan Gökbilim Derneğinin bu hafta düzenlenen 241’nci buluşmasındaki bir basın toplantısında sunulan yeni görüntüler, NASA’nın Apollo 15 uzay görevinin iniş yaptığı yer ile Ay’ın güneydeki yükseltili bölgelerinde önemli çarpışma yerlerinden biri olan Tycho kraterini gösteriyor.
ABD Ulusal Radyo Gökbilimi Gözlemevi (NRAO) ve Green Bank Gözlemevinin radar bölümü başkanı Patrick Taylor, araştırmacıların görüntüleri günümüzde dünyanın en büyük çevrilebilen radyo teleskobu olan 100 metre çapındaki Green Bank Teleskobu (GBT) ile aldıklarını aktarıyor. Bilim insanları, özel tasarlanan bu teleskop tipinin çanağını gökyüzünün farklı kısımlarına yöneltebiliyor. GBT, Ay’ın yüzeyini aydınlatan radyo dalgaları gönderiyor. Bu dalgaların Ay yüzeyinden Dünya’ya dönen yankıları ise Hawaii’de konuşlu Çok Uzun Taban Hat Teleskop Dizisi’nde yer alan 25 metre genişliğindeki dört teleskopla yakalanmış.
Görüntüler yakalandığı sırada GBT’de bulunan prototip bir radar cihazı sadece 700 Watt enerji aktarmış. Taylor’a göre bu miktar, “Bir ev eşyası veya bir düzine ampulün gücüne denk.” Fakat bu kadar düşük enerjiyle bile Apollo 15’in iniş bölgesi etrafında yer alan 1,5 metre kadar ufak özellikleri ve Tycho kraterindeki 5 metre kadar küçük özellikleri saptayabilmiş.
![](https://popsci.com.tr/wp-content/uploads/2023/01/egpYzopLNmk4Mh3QZXhQu81.jpg)
Araştırmacılar yine aynı cihazla, Ay ile Dünya arasındaki mesafenin beş katından uzak bir mesafeden geçen 1 kilometre çapındaki bir asteroit hakkında bilgi toplamış. Söz konusu asteroit boyutu ve yörüngesi sebebiyle tehlikeli olabilecek asteroitler sınıfında yer alıyor. Fakat Taylor cismin bu noktada Dünya için tehdit oluşturmadığını söylüyor.
Taylor cihazın asteroidi görmekle kalmayıp, aynı zamanda asteroidin boyutu, hızı, dönüş hızı, bileşimi ile yüzeyinden ne kadar ışık saçtığını da belirlediğini ve tüm bunları “evinizdeki mikrodalgadan daha düşük enerji kullanarak” yaptığını söylüyor.
Taylor ve çalışma takımı, cihazın yaklaşık 700 kat (500 kilowatt) daha fazla enerji aktarabilecek daha ileri bir halini geliştirmek istiyor. Böyle bir sistemle Ay’da jeolojik çalışmalar yürütülebilir, doğal uydumuzun etrafındaki uzay çöpleri tespit edilebilir ve gezegenimizi tehdit edebilecek asteroitler aranıp belirlenebilir.
Bu sayede GBT, daha önce benzer amaçlarla kullanılan fakat 2020 yılında çöken Porto Riko’daki dünyanın en büyük radyo teleskobu Arecibo Gözlemevinin yerini alabilir.
Yazar: Adam Mann/LiveScience. Çeviren: Ozan Zaloğlu.