Evcil Hayvan Sahibi Tarantulalar

0
261
Tarantula familyasından Nahndu chromatus cinsi örümcek. Fotoğraf: Julian Schultz/Unsplash

Günümüzde evlerimizi pek çok canlıyla paylaşır hale geldik. Bu canlılar zamanla bizlerin dostları; ayrılmaz birer parçası haline geldi. Tahmin ettiğiniz üzere, tanım gereği “evcil hayvan” olarak adlandırılan dostlarımızdan bahsediyoruz. Canlılar aleminde de bu tür bir davranışın izine belki de hiç beklemediğimiz bir canlı grubu olan tarantulalarda rastlıyoruz.

Peru, Hindistan, Sri Lanka ve başka coğrafyalardaki Microhylidae familyasında yer alan kurbağalar arasında özellikle noktalı uğultu kurbağası (Chiasmocleis ventrimaculata), tarantula gibi büyük örümceklerle yakın ilişkiler sergilemektedir. Güneydoğu Peru’da yer altında yaşayan Xenesthis immanis isimli tarantulanın, bahsedilen kurbağalar ile olan bu ilişkisini gözlemlemek adına araştırmacılar birçok çalışma gerçekleştirmiştir. Belirtmek gerekir ki Xenesthis immanis, kurbağayı rahatlıkla yiyebilecek boyuta ve yeteneğe sahiptir. Fakat bazı genç tarantulaların, bazen noktalı uğultu kurbağalarını yakaladıkları, ağızlarıyla inceledikleri ve daha sonra onlara zarar vermeden serbest bıraktıkları görülmüştür.

 

Noktalı uğultu kurbağası. Fotoğraf: AmphibiaWeb

Microhylid’lerin cilt toksinleri nedeniyle tatsız olması, bu duruma karşı muhtemel bir sebep olarak verilebilir ve bu kurbağanın ilk başta nasıl yenmekten kurtulduğunu bizlere açıklamada başarılı olabilir. Hayatta kalan kurbağanın, sonrasında tarantulanın önceden yemiş olduğu besin artıklarına gelen omurgasız canlıları tükettiği gözlemlenmiştir. Bu yönüyle tarantula sayesinde besin bulabilen kurbağa, kendisine kıyasla oldukça büyük bir örümceğin etrafında olmasından dolayı da avcıları tarafından rahatsız edilmekten kaçınabilmektedir.

Bu birlikteliğin kurbağa tarafı epeyce fayda görürken, tarantula tarafı da fayda sağlamaktadır. Tarantulanın yumurtalarının en büyük düşmanlarından olan karıncalar, kurbağanın varlığı sayesinde yumurtaya ulaşamaz. Bu durum, dolaylı yönden tarantulanın işine yaramakta ve üreme şansını arttırmaktadır.

Xenesthis immanis. Fotoğraf: tarantolespiders/Facebook

Şaşırtıcı kısım ise şimdi geliyor! Nokta uğultulu kurbağalarının ciltlerindeki kimyasal, tarantulaların yediği diğer kurbağa türlerinden olan Leptodactylus andreae’ye sürüldüğünde örümcekler onları yemiyor. Bu davranış, örümceklerin bir anlamda ortaklaşa çalıştıkları canlıları kimyasal bir ayraç sayesinde rahatlıkla tanımladıklarını ortaya koyuyor. Kimi yerlerde aynı ağaç kavuğunu dahi paylaşan kurbağa ve tarantulaların, birbirlerinin yumurtalarını dahi korudukları gözlemlenmiştir. Öyle ki tarantula, kurbağa yumurtalarına saldırmaya çalışan bir gekoya saldırarak engel olmuştur.

İlk başlarda sadece kurbağanın yararına olduğu düşünülen bu durum, tek taraflı yarar anlamına gelen kommensalizm şeklinde isimlendiriliyordu fakat daha sonra yapılan gözlemlerde tarantulanın da kurbağanın varlığından yararlanması, bu ilişkinin iki taraflı bir ilişki olduğunu gözler önüne sermiş ve kommensalizm düşüncesi, yerini mutualizme bırakmıştır.

 

 

 

 

Yazar: Akın Karahasan.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here