İşçi Karıncaların Aslında %40’ı Tembel, Fakat Bahaneleri Var

Tatlı hayat.

Bir karınca yuvasına bir süre bakarsanız, koşuşturan küçük cisim yığınının dikkatsiz bir gözlemci için anlaşılmaz, kaotik bir karışıklık olduğunu görürsünüz.

Fakat bireysel karıncaları gerçekten izlemek istiyorsanız, onları tanımlayıcı renkler ile boyamayı deneyebilirsiniz; bu durumda o büyük faaliyet girdabı mantıklı gelmeye başlayabilir ve böylece ilk olarak 2015 yılında farkedilen karıncalar hakkındaki bir gizemi çözmeye yardımcı olabilir.

O zamanlar Arizona Üniversitesi’ndeki böcekbilimci Daniel Charbonneau, karınca kolonilerinin ne kadar meşgul ve çalışkan görünürlerse görünsün, genel hareket bulanıklıklarının şaşırtıcı bir gerçeği maskelediğini keşfetmişti: işgücünün yaklaşık yüzde 40’ı, aslında çalışmayan tembellerdi.

“Bunlar orada sadece oturuyor” diyor Charbonneau.

“Ve hiçbir şey yapmamaktan başka bir şey yaptıkları zaman da, yuva civarında günlük ev işlerini yapıyorlar. Biraz burada kuluçkalara bakıyorlar, biraz orada başka bir işçiyi tımar ediyorlar.”

Araştırmacılar, karıncaların mola verme ihtimalini (cidden) ve diğer çeşitli hipozleri (çalışma ahlaklarını etkileyen mevsimler veya günlük ritimler gibi) hesaba kattıktan sonra, sadece bazı karıncaların aslında boş gezenin boş kalfası olma konusunda ‘uzmanlaştığını‘ belirlediler. Ancak açıkça haksız olan bu çalışma uyuşmazlığının ardındaki gerekçe, bilinmezliğini koruyor.

Şimdiyse Charbonneau, yaptığı yeni bir çalışmada tembel karıncaların aslında neden orada oldukları konusunda nihayet bir açıklamamız olabileceğini söylüyor ve bunun hepsinin, dünyanın en küçük vücut boyama tezgâhı olabilecek bir şey sayesinde mümkün olduğunu söylüyor.

“Onlara küçük boya noktaları uyguladık” diyor Charbonneau.

“Bir tane kafaya, bir tane göğse ve iki tane de karna. Renklerin ve konumun birleşimi her bir bireyi tanımlıyor ve bu sayede video kayıtlarımızda bunu takip edebiliyoruz.”

Takım, Arizona’daki Santa Catalina Dağları’nda bulunan bir çam ormanından toplanan 20 Temnothorax rugatulus karınca kolonisi üzerinde bu tanımlama sistemini kullandığı zaman, topluluklardaki en çalışkan ve en tembel karıncaları takip etme şansını yakaladı.

Araştırmacılar, çalışkan ve tembel karıncaların kolonilerinden sırayla çıkarıldığı bir dizi deneyde, en tembel hayvanların hizmet ettiği özel amacı belirlediklerini düşünüyorlar: bu hayvanlar, sadece kesin olarak ihtiyaç duyuldukları zaman çağrılan yedek bir iş gücü niteliği taşıyorlar.

En çalışkan karıncaların ilk yüzde 20’si iş gücünden çıkarıldığı zaman, tembel karıncalar devreye girerek bir hafta boyunca onların boşalttığı safları doldurdular ve görev sırasında kaybolan askerlerin temel verim göstergelerine etkili bir şekilde ulaştılar. Çağdaş bir büro yöneticisi, bu duruma hayran kalırdı.

Takım, önceki araştırmasında bu işleve dair hipotez kurmuş ve yeniden eleman yerleştirmenin, koloni içinde her zaman belirli bir faal işçi bölümünü garantiye alma mekanizması görevi gördüğünü öne sürmüştü.

Araştırmacılardan biri olan Anna Dornhaus şöyle söylüyor: “Yedek bir iş gücü görevi görmek, ‘tembel’ karıncaların işlevi hakkında uzun süredir devam eden bir şüpheydi, ancak bu sadece bir varsayımdı ve deneysel olarak hiç doğrulanmamıştı.”

Yapılan diğer testlerde, koloniden sadece çalışmayan karıncılar çıkarıldığı zaman, karıncalar birey ayırıp yedek bölümlerini desteklememeyi tercih etmişlerdi. Bu yüzden B takımı, işleri hızlandırmak için her zaman hazır olurken, bu tembel olma ‘görevi’ ise yuva etrafındaki diğer daha faal işlerden destek alması gereken bir şey olarak düşünülmemişti.

Takım, tezlerinde şöyle yazıyor: “Bu durum mantıklı çünkü yiyecek arama ve çocuklara bakma olmadan, işçiler ve çocuklar beslenemeyecektir. Bunun sonucunda da koloniye hızlı bir şekilde büyük bir sağlık masrafı çıkacaktır.”

“Bu nedenle kolonilerin, genel olarak koloni faaliyetinin özdengesini sürdürmeye çalışmadığı, bunun yerine işçi değişimin acil görev ihtiyacına bağlı olduğu görünüyor.”

Bu yüzden, tembel karıncanın cennet gibi, boş zamanla dolu yaşamı bazılarımızın gözünde tütüyor olabilse de, bu hayatın kendi ödünleri de yok değil: en çok da saygıdeğer, azimli iş arkadaşlarınızın gözünde isimsiz, harcanabilir bir iş gücü birimi olduğunuzun farkında olmak koyuyor.

Bulgular PLOS ONE bülteninde sunuldu.

 

 

 

 

ScienceAlert

Bunları da okumak isteyebilirsiniz...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir