İz Miktardaki Fosfin Gazı, Venüs’te Volkanik Faaliyete İşaret Ediyor

0
17
NASA'nın Macellan uzay aracından 1991 yılında elde edilen bu renklendirilmiş radar görüntüsünde, Venüs'te bulunan büyük Maat Mons yanardağı görülüyor. Görüntü: NASA/JPL

Bilim insanları, geçtiğimiz sonbaharda Venüs’ün üst atmosferinde iz miktarlarda fosfin gazı bulunduğunu ortaya çıkarmışlardı. Bu keşif ise fosfinin, sıcak ve zehirli Venüs gezegeni için ufak da olsa biyolojik bir işaret niteliği ihtimali taşıyabileceğini akıllara getirmişti.

Şimdiyse Cornell Üniversitesi’nde çalışan bilim insanları, fosfine ait kimyasal parmak izlerinin farklı ve önemli bir bulguyu desteklediğini aktarıyor: Bu gizemli gezegendeki patlayan volkanların kanıtını…

Fen ve Sanat Fakültesi Gökbilim Bölümü başkanı ve fizik bilimleri profesörü Jonathan Lunine, “Fosfin, Venüs’ün biyolojisi hakkında bilgi vermiyor” diyor. “Yerbilim hakkında bilgi veriyor. Bilim, bugün veya çok yakın geçmişte patlayıcı volkanik faaliyetler barındıran bir gezegene işaret ediyor.”

Beş gün önce PNAS bülteninde yayımlanan çalışma, Lunine ve yerbilim dalında doktora adayı olan Ngoc Truong tarafından kaleme alınmış.

Hawaii’deki Mauna Kea dağının üzerinde bulunan yer tabanlı, milimetre altı dalga boyunda çalışan James Clerk Maxwell Teleskobu ile Şili’nin kuzeyinde bulunan Atakama Büyük Milimetre/milimetrealtı Teleskop Dizisi’nden yapılan gözlemleri inceleyen Truong ve Lunine, fosfinin Venüs’ün üst atmosferine ulaşmasında yanardağ faaliyetinin aracı olduğunu öne sürüyor.

“Volkanizma, fosfin oluşturacak kadar fosfit sağlayabilir” diyor Truong. “Kimya fosfinin biyolojik kaynaklardan değil, patlayıcı volkanlardan çıktığını gösteriyor.”

NASA’ya göre bu komşu gezegen, neredeyse 485 Celsius dereceye ulaşan ortalama bir yüzey sıcaklığıyla pişiyor ve sülfürik asit bulutlarıyla kaplı, karbondioksitle dolu bir atmosfer taşıyor.

Truong’un söylediğine göre eğer Venüs’te fosfit varsa (gezegenin derin manto tabakasında bulunan bir fosfor çeşidi) ve yüzeye patlayıcı volkanlar ile ulaşıp sonrasında atmosfere gitmişse; bu fosfitler Venüs atmosferindeki sülfürik asitle tepkimeye girerek fosfin oluşturur.

Blaine Friedlander/Cornell Üniversitesi. Ç: O.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here