‘Taş Ormanların’ Şekillerini Nasıl Aldığı Nihayet Keşfedildi

0
2139
Xavi/Flickr

Antik bir efsaneye göre, Aşima isimli güzel bir hizmetçi nehirde boğulmuş ve taşa dönmüş. Yüzyıllardır, Çin’in çarpıcı Şilin Taş Ormanı’nın ilk defa böyle şekil aldığı söyleniyor.

Fakat Salı günün yayımlanan yeni araştırmaya göre, taş ormanlara gerçek üstü ve sanki başka dünyadan gelmiş gibi görünen şekillerini veren bu doğa olayının başka bir açıklaması var. Bu açıklama her ne kadar Aşima’nın trajik kaderinin büyüsü ve gizemiyle pek örtüşmese de; belki de bu çağdaş, kuşkucu zamanlarda daha ikna edici bir yaklaşımdır.

Bilim insanları yeni bir çalışmada bu sarp sütunların ardındaki oluşum süreçlerini araştırmış. Sütunlar, suya batmış mineral oluşumları havaya maruz kalarak zamanla çözüldükten sonra doğal olarak bu sivri biçimleri kazanıyor.

Şilin Taş Ormanı. Anonim

New York Üniversitesi’nde çalışan deneysel fizikçi Leif Ristroph, “Bu çalışma, yüzyıllar boyunca hayret kaynağı olmuş kule gibi yükselen bu sivri uçlu kayaların nasıl bu hali aldıklarını açıklayan bir mekanizmayı ortaya çıkarıyor” diyor.

“Bir dizi sanal canlandırma ve deney yoluyla, yer yüzü şekillerindeki ultra keskin uçların akan suyla nasıl oyduğunu gösteriyoruz.”

Gerçek bir taş ormanın çiçek açması onlarca veya yüzlerce yıl sürebilse de; araştırmacıların bulduklarına göre aynı işlem, uygun bir örnekle sadece saatler içinde gözlemlenebilir. Araştırmacılar bu çalışmada şekerleme kullanmışlar.

Taş ormanlar, karst topografyasının bir örneği. Fakat kayalık ‘ağaçların’ uçlarını keskinleştiren hidrolojik şartlar; sofra şekeri, mısır şurubu ve sudan oluşan bir tarif yardımıyla laboratuvar ortamında (hatta görünüşe göre sadece mutfakta bile) taklit edilebiliyor.

Suda çözülmüş şekerleme doruklarıyla dolu ‘ormanı’ gösteren sahte renkli fotoğraf. NYÜ Uygulamalı Matematik Laboratuvarı

Bu durum, doğru oranlar altında çetin ceviz şekerleme adı verilen ve yaklaşık yüzde 99 şeker içeriği bulunan bir şey meydana getiriyor. Bu şekerin düz yüzeyli bir bloğu suya batırılıp çıkarıldığında, yaklaşık 2 saatlik bir sürede çözülüp keskin uçlu bir düzen oluşturduğu gözlenmiş.

Peter Dockrill/ScienceAlert. Ç: O.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here