Büyüleyici Kanatların Altındaki Tehlike

0
868

Sizden zehirli bir hayvan ismi söylemenizi istesek, aklınıza ilk gelen hayvanlar neler olur? Büyük ihtimalle aklınıza ilk olarak yılanlar, akrepler, örümcekler ve kurbağalar gelecektir. Peki göklerin hâkimi kuşlardan hiç şüphe duyar mıydınız? Üstelik bu zehri, sizleri cazibesiyle büyüleyerek siz farkında dahi olmadan uyguladığını söylesek, bize inanır mıydınız? Gelin bu öldürücü cazibeyi tanıyalım ama öncesinde önemli bir konu hakkında bilgi verelim.

Türkçe’de zehirli kelimesinin kişide uyandırmış olduğu etki her ne olursa olsun; akla gelen ilk tepki, zehirli olarak lanse edilen canlıdan uzaklaşmaktır. Aslında bu oldukça yerinde bir davranıştır fakat zehirli derken tam olarak neyi kastetmekteyiz? Bizi ısırması sonucunda zehrini enjekte edebilecek hayvanları mı, yoksa bir şeye dokunarak ya da bir şeyi yiyerek vücudumuza pasif olarak aldığımız zehirden mi? Bu durumu netleştirmek adına İngilizce’de “poisonous” ve “venomous” sözcükleri kullanılmaktadır. Türkçe’ye çevrilmek istenildiğinde ise poisonous için zehirli, venomous için ise zehirci kelimelerin kullanılması oldukça yerindedir. Buradan da anlaşılacağı üzere zehirli olarak atfedilen hayvanlar genellikle dokunulduğunda ve yenildiğinde pasif bir şekilde zehrini ileten hayvanlardır. Zehirci hayvanlar ise genellikle zehir bezlerinden dışarıya doğru uzanan bir kanal yardımıyla istemli bir şekilde avına ya da korkutmak istediği canlıya (onu ısırarak) zehrini aktaran hayvanlara denir.

Gelelim yazımızın konusu olan Pitohui adlı zehirli kuşumuza… Bahsettiğimiz üzere zehirli ise, zehrini pasif bir şekilde aktarması gerekiyor öyle değil mi?  Peki bunu nasıl gerçekleştirecek? Pitohui adlı kuş türü, günümüz kuşlarının aksine yabancılara karşı oldukça arkadaş canlısıdır. Fakat bu sevecenliğinin altında çok gizli bir savunma mekanizması yatar. 1992 senesinde Yeni Gine’deki kuş türlerini inceleyen araştırmacıların yolları Pitohui kuşlarıyla kesişmiş. Araştırmacılardan kaçamayacağını anlayan Pitohui kuşu ise ölümcül silahını devreye sokmuş! Bu kuşların ölümcül silahları, kendilerini sevdirme davranışı. Araştırmacılar bu davranış karşısında dayanamayıp, ellerini Pitohui kuşlarının kanatlarına sürmüşler. Araştırmacılar için her şey oldukça normal gözüküyormuş fakat bir süre sonra Pitohui’ye dokunan araştırmacıların elleri şişmeye başlamış.

Haliyle bu durumdan şüphe duyan araştırmacılar, renkli ve cazibeli kuşun zehirli olabileceği şüphesine kapılmışlar. Yapılan araştırmalar sonucunda, bu şüphelerinde çok da haksız olmadıklarını gözlemlemişler. 65 gramlık bu kuşun derisinde 20 mikrogram, tüylerinde ise 3 mikrogram homobatrakotoksin isimli nörotoksine rastlanmış. Bu durum; günümüzde 6 türü bulunan Pitohui‘lerin tehlike unsurundan kaçamayacaklarını anladıklarında, sırf kendisine dokunulsun diye uysallaşmalarına sebebiyet veriyor. Fakat bu davranış, epey sinsi bir tuzağın parçası olmaktan başka bir şey değil!

Peki homobatrakotoksin ne kadar öldürücü? Homobatrakotoksin adlı zehrin kilogram başına 2-3 mikrogramının, fareler gibi ufak memelileri öldürdüğü biliniyor. Bunun yanında, insanlar üzerindeki etkisi ise oldukça kısıtlı. İnsanlar küçük memelilerden çok daha iri olduğu için, bu toksin genelde sadece bölgesel bir acıya neden oluyor. Fakat bu zehre sürekli olarak maruz kalınırsa, çok daha ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. İşin üzücü tarafı ise, ne yazık ki hâlâ homobatrakotoksin panzehirinin bulunmamış olması. Artık biri size, “Bana zehirli bir kuş türü söyle” derse, Pitohui‘ler aklınızda bulunsun! Bu arada bu zehri kuşların üretmediği; zehrin büyük ihtimalle kuşların beslenme düzeninde yer alan Choresine cinsi böceklerden geldiği düşünülüyor…

 

 

 

 

Yazar: Akın Karahasan.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here