Dünyalar Çarpıştığında: 3B Canlandırma, Dev Gezegenler Çarpıştığında Neler Olduğunu Gösteriyor

0
1523
Dev gezegen çarpışmasında darbeyi (küçük resim) ve durumun akıbetini (ana resim) gösteren 3 boyutlu bir canlandırma. Jacob Kegerreis/Durham Üniversitesi

Süperbilgisayar ile yapılan 3 boyutlu yeni canlandırma, çarpışan gezegenlerin ilk aşamalarını gösteriyor ve Dünya benzeri bir gezegene dev bir cisim çarptığı zaman neler olabileceğini gözler önüne seriyor.

Gezegenler, toz ve gaz parçalarının milyarlarca yıl içinde kümelenmesiyle evrimleşiyor. Fakat gezegen oluşumu, diğer göksel cisimlerin darbeleriyle kolaylıkla bozulabiliyor. 3 boyutlu sanal canlandırmaların ileri sürdüğüne göre bu gibi çarpışmalar, genç gezegenlerde atmosfer kaybı gibi geniş çaplı sonuçlar meydana getirebiliyor.

Çalışmanın baş yazarı ve Durham Üniversitesi’nde bir gökbilimci olan Jacob Kegerreis, üniversiteden yapılan bir açıklamada şöyle söylüyor: “Gezegensel çarpışmaların, bir gezegenin atmosferi üzerinde önemli bir etki oluşturabileceğini biliyoruz. Fakat bu şiddetli olayların üzerinde ilk defa detaylı biçimde ve geniş çeşitlilikte çalışma gerçekleştirdik. Farklı açı ve hızlar sebebiyle oluşabilecek son derece çeşitli sonuçlara rağmen, kaybedilebilecek atmosfer miktarını tahmin etmenin basit bir yolunu bulduk.”

Bu canlandırmalar; hızlı ve kafa kafaya bir çalışmaya göre daha düşük atmosfer kaybına yol açan yavaş ve sıyırmalı bir etki ortaya atıyor. Aslında açıklamaya göre doğrudan gerçekleşen çarpma, hem bir gezegenin bütün atmosferini; hem de gezegen kabuğunun altındaki katman olan manto tabakasının bir kısmını ortadan kaldırabilir.

Dünya’nın uydusunun, yaklaşık 4.5 milyar yıl önce Mars boyutundaki küçük bir gezegenin Dünya’yı sıyırıp geçmesiyle oluştuğuna inanılıyor. Bu darbeden çıkan enkaz, Dünya’nın yörüngesinin etrafında birikerek Ay’ı oluşturmuş. Yeni canlandırmalar bu olayın, Dünya’nın ilk zamanlardaki atmosferinin %10’u ila %50’si arasındaki bir kısmını götürmüş olabileceğini ileri sürüyor.

Samantha Mathewson/Space. Ç: O.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here