Tadmamet köyü, Fas’taki hareketli Marakeş şehrinin güneyinde, arabayla bir saatlik uzaklıkta. Ama bu köy resmen apayrı bir dünya.

Köy Yüksek Atlas dağlarında yer alıyor. Köyün 400 sakini en yakın köyden 40 km uzakta, basit ve kırsal bir hayat yaşıyor.

Arpa, patates ve elma gibi ürünler ana gelir kaynağı. Çoğu insanın arabası yok. Hiç akıllı telefon ve internet bağlantısı yok. Elektrik erişimi için bile, özellikle zorlu kış aylarında mücadele etmeleri gerekiyor.

Ancak, artık enerji ihtiyaçlarını karşılamak için yeni bir imkanları daha var. Ve bu kaynağı da alışılmadık bir yerden: köyün ibadet yeri olan camiden.

Tadmamet geçen yıl haber oldu: Köy, ülkede sıfırdan inşa edilen ilk güneş enerjili camiye sahip oldu. Çatısı çok fazla enerji üreten fotovoltaik güneş panelleri ile kaplıydı ve sadece camiye değil, yanındaki imamın evine, hatta aynı zamanda köyün büyük kısmına da enerji sağlıyordu.

Teşebbüs için destek sağlayan Alman hükümet ajansı, Alman Uluslararası İşbirliği Örgütü’nden (GIZ) Jan-Christoph Kuntze, “Ülkede ilk enerji üreten cami bu oldu,” diyor.

Tadmamet camisi benzersiz olmanın yanısıra, diğer camilere de enerji yönünden fayda sağlamak için önderlik ediyor. Üç yıl önce Fas hükümetinin başlattığı ”yeşil cami” projesinin (51 bin cami ile başlanarak, kamu binalarının enerji kullanımını azaltmayı amaçlayan bir girişim) bir parçası.

Camilerde en çok enerjiyi aydınlatma tüketiyor, bunu kısa süreli görevler için, örneğin namaz vaktinde kullanılan ses donanımı ve temizleme yapmak için gereken güç izliyor.

Kuntze, “camilerin enerji tüketimi diğer binalarınki kadar karmaşık değil, bu nedenle buna başlamak için iyi bir yer,” diyor.

Mosque (Credit: German Corporation for International Cooperation)

Küçük bir Fas köyü olan Tadmamet’deki bu cami, şehrin sokak lambalarına yetecek kadar enerji üretiyor. Fotoğraf: Alman Uluslararası İşbirliği Şirketi.