Parazit Bulaşan Karıncalar Çok Daha Uzun Yaşayabiliyor

0
13
Temnothorax nylanderi. Fotoğraf: Antstore.net

Tenya bulaşan işçi karıncalar, parazit bulaşmayan yuva arkadaşlarına göre çok daha uzun yaşıyor. Parazit enfeksiyonları genelde konaklarına zarar verse de, bazı istisnalar bulunuyor. Yıllar süren bilimsel bir çalışmanın sonuçlarına göre Temnothorax nylanderi türü karıncalar, kendilerine tenya bulaştığı zaman olağanüstü derecede yüksek hayatta kalma oranları sergiliyor. Mainz – Gutenberg Üniversitesi’nde yürütülen çalışmanın lideri olan Profesör Susanne Foitzik, “Enfekte arıların ömrü önemli derecede uzadı” diyor. “Gözlemlerimize göre bu gibi karıncalar, kraliçelere benzer bir hayatta kalma oranı sergiliyor.” Bu türün kraliçeleri 20 yıla kadar yaşarken, dişi işçi karıncalar ise nadiren iki yaşına ulaşıyor. Uzun ömre muhtemel açıklamalar arasında, enfekte karıncaların fizyolojisinde parazit kaynaklı değişimlerin meydana gelmesi ve enfekte işçilerin daha iyi beslenmesi bulunuyor.

Karıncalarda, dişi kastlar arasındaki ömür miktarında keskin bir farklılık görülüyor. Pek çok kraliçe karınca onlarca yıl yaşayabiliyor. Neredeyse tüm hayatlarını, işçilerin (kızlarının) sağladığı bakım hizmetiyle birlikte yuvalarında güvenle yaşayarak geçiriyorlar. Bunun aksine işçi karıncalar sadece birkaç hafta veya ay yaşıyor. Nadir vakalarda ise birkaç yıl yaşayabildikleri görülüyor. Yuvadaki bütün işlere kısır işçiler bakıyor. Yavrulara bakmakla başlayarak, büyüdükçe koloni dışındaki daha tehlikeli faaliyetlere (yiyecek aramak gibi) doğru geçiş yapıyorlar. Kraliçelerin yüksek yaşam beklentisi; yüksek seviyede sosyal bakım hizmeti almalarına, yaşadıkları ortamın güvenli olmasına ve fizyolojik onarım mekanizmalarının faaliyete geçmesine atfedilebilecek düşük ölüm oranlarından kaynaklanıyor.

Bu etmenler, tenyanın bulaştığı Temnothorax-nylanderi işçilerinin son derece yüksek hayatta kalma oranlarına da katkıda bulunuyor olabilir. Orta Avrupa’ya özgü olan bu karınca türü; orman zemininde, palamutların içinde ve odunsu dallarda küçük koloniler oluşturuyor. Nispeten ufak olan bu böcekler, sadece iki ila üç milimetreye uzanan bir vücut uzunluğuna sahip. Anomotaenia brevis tenyası için aracı bir konak görevi görüyorlar. Parazitin bulaştığı tek bir karınca, 70 taneye kadar parazit larvası taşıyabiliyor. Parazitler, böceklerin vücut sıvısı olan hemolenfte hayatta kalıyor. Parazitlerin karmaşık yaşam döngüleri, karıncayla beslenen bir ağaçkakanın kendilerini sindirmesiyle beraber tamamlanıyor.

Mainz – Johannes Gutenberg Üniversitesi. Ç: O.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here