Tespit Edilen İlk Kara Delik, Düşündüğümüzden Daha Ağır

0
15
Bir sanatçının, Cygnus X-1 isimli kara deliği gösteren çizimi. Büyük bir yıldızın çökmesiyle oluşan bu kara delik, dışındaki mavi yıldızdan madde çekiyor. NASA/CXC/M.Weiss

Şimdiye kadar tespit edilen ilk kara deliğe yönelik yapılan yeni gözlemler, gökbilimcileri evrenin en gizemli nesneleri hakkında bildiklerini sorgulamaya itiyor.

Dün Science bülteninde yayımlanan araştırma, Cygnus X-1 şeklinde bilinen sistemin, şimdiye kadar kütleçekim dalgaları kullanılmadan tespit edilmiş en devasa yıldız kütleli kara deliği barındırdığını gösteriyor.

Cygnus X-1, Dünya’ya en yakın olan kara deliklerden biri. Bu kara delik, 1964 yılında New Mexico’dan fırlatılan yörünge altı bir rokete bir çift Geiger sayacının konulmasıyla keşfedilmiş.

Söz konusu cisim, fizikçi Stephen Hawking ile Kip Thorne arasında yapılan bilimsel bir bahsin odağındaymış. Hawking 1974 yılında bunun bir kara delik olmadığını iddia etse de, 1990 yılında kararından vazgeçmiş.

Uluslararası bir gökbilim takımı, bu son çalışmasında Çok Uzun Anahat Teleskop Dizisi’yle (Birleşik Devletler boyunca dağılmış 10 çanaktan meydana gelen, kıta boyutundaki bir radyo teleskobu) beraber uzaydaki mesafelerin ölçülmesinde yararlanılan zekice bir yöntemi kullanıyor.

Curtin Üniversitesi ve Uluslararası Radyo Gökbilimi Araştırma Merkezi’nde çalışan baş araştırmacı Profesör James Miller-Jones, şöyle aktarıyor: “Eğer aynı cismi farklı konumlardan görebiliyorsak, bu cismin arka plana kıyasla nasıl hareket ediyor gibi göründüğünü ölçerek uzaklığını hesaplayabiliyoruz”

“Eğer parmağınızı gözlerinizin önünde tutar ve ona tek seferde bir gözünüzle bakarsanız, parmağınızın bir noktadan diğerine atlıyor gibi göründüğünü fark edersiniz. Tamamen aynı prensip.”

“Altı gün boyunca, kara deliğin tam yörüngesini gözlemledik ve aynı teleskop dizisiyle aynı sistemden 2011 yılında elde edilen gözlemleri kullandık” diyor Profesör Miller-Jones. “Bu yöntem ve yaptığımız yeni ölçümler, sistemin daha önce zannedilenden çok daha uzak olduğunu ve önemli derecede daha devasa bir kara deliği gösteriyor.”

Yeni gözlemler, kara deliğin Güneş’in kütlesinden yaklaşık yüzde 20 daha ağır olduğunu gösteriyor. Bu miktar, önceki tahminlere kıyasla yüzde 50 daha fazla.

Uluslararası Radyo Gökbilimi Araştırma Merkezi. Ç: O.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here